ભાઈ બીજ ભાઈ બહેનના પ્રેમ અને વિશ્વાસનો તહેવાર છે. પંચાગ મુજબ કારતક સુદ બીજ તિથિ પર ભાઈ બીજ ઉજવાય છે. આ દિવસે બહેન તેના ભાઈને તિલક કરે અને મીઠાઈ ખવડાવી મોં મીઠું કરે છે. તેમજ ભાઇની સુખ સમૃદ્ધિ અને લાંબા આયુષ્ય માટે ભગવાનને પ્રાર્થના પણ કરે છે. માન્યતાઓ અનુસાર, આ દિવસે યમરાજ તેમની બહેન યમુનાના ઘરે ગયા હતા, જ્યાં યમુનાજી એ તેમને તિલક કરી સ્વાગત કર્યું હતું. ત્યારથી આ પરંપરા ચાલી રહી છે. આવી સ્થિતિમાં, અમે તમને અહીંના કેટલાક મંદિરો વિશે જણાવવા જઈ રહ્યા છીએ જ્યાં ભાઈ બહેને સાથે પૂજા કરવી જોઈએ અને દર્શન કરવા જોઈએ.
યમુના ધર્મરાજ મંદિર, મથુરા |
ઉત્તર પ્રદેશના મથુરામાં સ્થિત યમુના ધર્મરાજ મંદિર ભાઈ અને બહેનને સમર્પિત છે. મથુરાના વિશ્રામ ઘાટ પર સ્થિત આ પ્રાચીન મંદિર યમરાજ અને તેમની બહેન યમુના માતાને સમર્પિત છે. યમુના અને યમરાજ ભગવાન સૂર્યના પુત્ર અને પુત્રી છે. એવું કહેવામાં આવે છે કે જો ભાઈ બહેન અહીં યમુના નદીમાં એક સાથે સ્નાન કરે છે અને મંદિરમાં દર્શન કરે છે, તો તેમની વચ્ચે સ્નેહ રહે છે. સાથે જ તેમને દીર્ઘાયુષ્યના આશીર્વાદ મળે છે. ખાસ કરીને રક્ષાબંધન અને ભાઈબીજ પર આ મંદિરમાં સૌથી વધુ ભીડ જોવા મળે છે.
ભાઈ અને બહેન ગામ, સિવાન |
સિવાન જિલ્લાના મહારાજગંજ દારૌંડા સેક્ટરમાં ભીખાબંધ ગામમાં બનેલું ભૈયા બાહિની મંદિર પણ ભાઈ-બહેનના પ્રેમને સમર્પિત છે. અહીં બહેનો તેમના ભાઈઓની સલામતી માટે પ્રાર્થના કરવા આવે છે. આ મંદિર લગભગ 500 વર્ષ જૂનું હોવાનું કહેવાય છે. આ મંદિરની સૌથી ખાસ વાત એ છે કે અહીં કોઈ મૂર્તિ કે ફોટાની પૂજા કરવામાં આવતી નથી. અહીં ભાઈ બહેનો મંદિરની બહાર માટીના પિંડ અને વડના વૃક્ષોની પૂજા કરવા આવે છે. દંતકથા છે કે આ સ્થળે એક ભાઈ અને બહેને સમાધિ લીધી હતી, અને તે જ જગ્યાએ આજે બે વિશાળ વડના વૃક્ષો ઉભા છે, જેના મૂળનો કોઈ અંત નથી.
