ઓપરેશન સિંદૂર દરમિયાન ભારતે કરેલા હુમલામાં નૂર ખાન એરબેસને નુકસાન થયું હોવાનું પાકિસ્તાને પહેલીવાર સ્વીકાર્યું છે. ઇશાક ડારના નિવેદન, મરણોત્તર વીરતા પુરસ્કારો અને સેટેલાઇટ તસવીરો ભારતના દાવાઓને મજબૂત કરે છે. આ કાર્યવાહી ભારતની સખત આતંકવાદ વિરોધી નીતિનું સ્પષ્ટ પ્રતિબિંબ માનવામાં આવે છે.
મે ૨૦૨૫ માં ભારત દ્વારા ચલાવવામાં આવેલા ઓપરેશન સિંદૂર અંગે પાકિસ્તાન તરફથી પહેલીવાર સત્તાવાર સ્વીકાર થયો છે. પાકિસ્તાનના ઉપપ્રધાનમંત્રી અને વિદેશ મંત્રી ઇશાક ડારે જાહેર રીતે કબૂલ્યું છે કે ભારતીય હુમલામાં રાવલપિંડી નૂર ખાન એરબેસને ભારે નુકસાન પહોંચ્યું હતું અને ત્યાં તૈનાત અનેક પાકિસ્તાની વાયુસેના જવાનો ઘાયલ થયા હતા. આ સ્વીકાર ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે ચાલી રહેલા તણાવના સંદર્ભમાં મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહ્યો છે, કારણ કે અત્યાર સુધી પાકિસ્તાન સતત નુકસાન નકારતું આવ્યું હતું.
આ સમગ્ર ઘટનાની પૃષ્ઠભૂમિ એપ્રિલ ૨૦૨૫ માં કાશ્મીરના પહલગામ વિસ્તારમાં આવેલી બૈસરન ઘાટીમાં થયેલા આતંકી હુમલાથી જોડાયેલી છે. પાકિસ્તાન સમર્થિત આતંકવાદીઓએ અહીં ૨૬ નિર્દોષ નાગરિકોની ગોળી મારી હત્યા કરી હતી. આ ઘટનાએ સમગ્ર દેશમાં ભારે આક્રોશ ફેલાવ્યો હતો, જેના જવાબરૂપે ભારતે ૭ મે ૨૦૨૫ ના રોજ ઓપરેશન સિંદૂર શરૂ કર્યું હતું. આ અભિયાન હેઠળ ભારતે પાકિસ્તાન અને પાકિસ્તાન અધિકૃત કાશ્મીરમાં સ્થિત ૯ આતંકી ઠેકાણાઓને નિશાન બનાવીને નષ્ટ કર્યા હતા.
ઇશાક ડારે એક પ્રેસ બ્રીફિંગ દરમિયાન જણાવ્યું હતું કે ભારતે ૩૬ કલાકની અંદર પાકિસ્તાનની હદમાં અનેક ડ્રોન મોકલ્યા હતા. તેમના દાવા મુજબ, ભારત દ્વારા મોકલાયેલા ૮૦ ડ્રોનમાંથી ૭૯ ડ્રોનને પાકિસ્તાની સુરક્ષા દળોએ હવામાં જ તોડી પાડ્યા હતા, જ્યારે એક ડ્રોન નૂર ખાન એરબેસ પર પડ્યો હતો. આ ડ્રોન પડવાથી એરબેસના માળખાને નુકસાન થયું હતું અને ત્યાં ફરજ પર રહેલા કેટલાક જવાનોને ઇજાઓ પહોંચી હતી.
ડારે વધુમાં જણાવ્યું કે ૯ મેની રાત્રે પાકિસ્તાનના પ્રધાનમંત્રી શહબાઝ શરીફના નેતૃત્વમાં સરકાર અને સૈન્ય નેતૃત્વની ઉચ્ચ સ્તરીય બેઠક યોજાઈ હતી. આ બેઠકમાં પરિસ્થિતિનું મૂલ્યાંકન કરીને કેટલાક મહત્વપૂર્ણ નિર્ણયો લેવામાં આવ્યા હતા. તેમના જણાવ્યા અનુસાર, ૧૦ મેની વહેલી સવારે ભારતે નૂર ખાન એરબેસ પર સીધો હુમલો કર્યો, જેના પછી પાકિસ્તાને પણ જવાબી પગલાં લીધા હતા. ઇશાક ડારે એવો દાવો પણ કર્યો કે અમેરિકા અને સાઉદી અરેબિયાએ બંને દેશો વચ્ચે વધતા તણાવને ઘટાડવા માટે કૂટનિતીક પ્રયાસો કર્યા હતા.
નૂર ખાન એરબેસ પાકિસ્તાન વાયુસેનાનો અત્યંત મહત્વપૂર્ણ અને વ્યૂહાત્મક મથક માનવામાં આવે છે. ઓપરેશન સિંદૂર દરમિયાન ભારતે જે ૧૧ પાકિસ્તાની સૈન્ય ઠેકાણાઓને નિશાન બનાવ્યા હતા, તેમાં નૂર ખાન એરબેસ ઉપરાંત સરગોધા, રફીકી, જૈકોબાબાદ અને મુરીદકે જેવા મહત્વના એરબેસનો પણ સમાવેશ થાય છે. ઇશાક ડારના નિવેદનથી સ્પષ્ટ થાય છે કે પાકિસ્તાન હવે પરોક્ષ રીતે ભારતની સૈન્ય ક્ષમતાને સ્વીકારી રહ્યું છે.
આ નિવેદન પર ભારતીય સેના નિવૃત્ત લેફ્ટનન્ટ જનરલ કન્વલ જીત સિંહ ઢિલ્લોએ તીખી પ્રતિક્રિયા આપી હતી. તેમણે ઇશાક ડારને ‘ઝૂઠ બોલવાનો આદતી’ ગણાવ્યા હતા. ઢિલ્લોનના જણાવ્યા મુજબ, પાકિસ્તાની મીડિયા ગ્રુપ સમા ટીવીએ ૧૪ ઓગસ્ટ ૨૦૨૫ ના રોજ ઓપરેશન સિંદૂર દરમિયાન મરણ પામેલા ૧૩૮ પાકિસ્તાની જવાનોને મરણોત્તર વીરતા પુરસ્કાર આપવામાં આવ્યા હોવાનું પ્રકાશિત કર્યું હતું. તેમનું કહેવું છે કે જો ૧૩૮ જવાનોને મરણોત્તર સન્માન આપવામાં આવ્યું હોય, તો કુલ મૃત્યુઆંક ૪૦૦ થી ૫૦૦ વચ્ચે હોવાની શક્યતા છે.
ઓપરેશન સિંદૂર પછી તરત જ પાકિસ્તાનના પ્રધાનમંત્રી શહબાઝ શરીફે પણ નૂર ખાન એરબેસ પર ભારતીય હુમલાની વાત સ્વીકારી હતી. તેમણે જણાવ્યું હતું કે સેનાપ્રમુખ જનરલ આસિમ મુનિરે ૯ અને ૧૦ મેની મધ્યરાત્રે લગભગ ૦૨:૩૦ વાગ્યે ફોન કરીને હુમલાની માહિતી આપી હતી. બાદમાં જુલાઈમાં તેમના સલાહકાર રાણા સનાઉલ્લાહે પણ આ વાત માની હતી કે ભારતીય બ્રહ્મોસ ક્રૂઝ મિસાઇલ નૂર ખાન એરબેસ તરફ જઈ રહી હતી અને ઇસ્લામાબાદ પાસે માત્ર ૩૦ થી ૪૫ સેકન્ડનો સમય હતો કે તે પરમાણુ વોરહેડ તો નથી લઈ જઈ રહી તેનો અંદાજ લગાવી શકાય.
આ સમગ્ર દાવાઓને મજબૂતી આપવા માટે મેક્સર ટેક્નોલોજી દ્વારા ૧૩ મે ૨૦૨૫ ના રોજ લેવામાં આવેલી સેટેલાઇટ તસવીરો પણ સામે આવી હતી. આ તસવીરોમાં નૂર ખાન એરબેસ સહિત પાકિસ્તાનના ચાર મહત્વપૂર્ણ એરબેસ પર ભારે નુકસાન સ્પષ્ટ દેખાતું હતું. ૨૫ એપ્રિલ અને ૧૦ મે ૨૯૨૫ ની તસવીરોની તુલનામાં એરબેસના માળખામાં થયેલું નુકસાન સ્પષ્ટપણે નજરે પડતું હતું. પાકિસ્તાની સૈન્ય પ્રવક્તા લેફ્ટનન્ટ જનરલ અહમદ શરીફ ચૌધરીએ પણ ૧૦ મેના રોજ યોજાયેલી પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં સ્વીકાર્યું હતું કે નૂર ખાન, મુરીદકે અને રફીકી એરબેસ ભારતીય વાયુસેનાના નિશાને હતા.
આ સ્વીકાર સાથે ઓપરેશન સિંદૂર ભારતની તાજેતરની સૈન્ય ઇતિહાસની સૌથી મહત્વપૂર્ણ અને અસરકારક કાર્યવાહી તરીકે જોવામાં આવી રહી છે, જેનાથી માત્ર આતંકી માળખાને જ નહીં પરંતુ પાકિસ્તાનની સૈન્ય ક્ષમતાને પણ ગંભીર ફટકો પડ્યો હોવાનું માનવામાં આવે છે.
