ગુજરાતમાં ચાલી રહેલા સાર્વત્રિક અને મન મૂકીને વરસી રહેલા વરસાદને કારણે રાજ્યના જળસ્રોતોમાં નવા નીર આવ્યા છે. જળસંપત્તિ વિભાગના ૨૧ જુલાઈ ૨૦૨૬ સવારના અહેવાલ મુજબ, રાજ્યના કુલ ૨૦૭ જળાશયોમાં ૫૪ ટકાથી વધુ જળસંગ્રહ નોંધાયો છે, જેનાથી રાજ્યના ખેડૂતો અને નાગરિકોમાં રાહતની લાગણી ફેલાઈ છે.
મુખ્ય વિશેષતાઓ અને જળસંગ્રહની સ્થિતિ:
- સંપૂર્ણ ભરાયેલા ડેમ: રાજ્યના ૧૩ જળાશયો ૧૦૦ ટકા એટલે કે સંપૂર્ણ ભરાઈ ગયા છે.
- હાઈ એલર્ટ અને ચેતવણી: સલામતીના ભાગરૂપે ૨૧ ડેમ પર ‘હાઈ એલર્ટ’, ૫ ડેમ ‘એલર્ટ’ પર અને ૧૩ જળાશયો માટે ‘વોર્નિંગ’ જાહેર કરવામાં આવી છે.
- સરદાર સરોવર નર્મદા ડેમ: ગુજરાતની જીવાદોરી સમાન નર્મદા ડેમમાં હાલ ૨,૩૧,૩૪૨ MCFT (કુલ સંગ્રહ ક્ષમતાના ૬૯.૨૫ ટકા) પાણીનો જથ્થો ઉપલબ્ધ છે, જેમાં ૩,૨૩૨ ક્યુસેક પાણીની આવક થઈ રહી છે.
- તુલનાત્મક સ્થિતિ: ગત વર્ષે આજના દિવસે રાજ્યના જળાશયોમાં ૬૧ ટકાથી વધુ પાણી સંગ્રહાયેલું હતું, જેની સામે ચાલુ વર્ષે ૫૪ ટકા જળસંગ્રહ નોંધાયો છે.
ક્ષેત્રવાર જળસંગ્રહની વિગતો:
નર્મદા ડેમ સિવાયના ૨૦૬ મુખ્ય જળસંગ્રહ સ્થાનોમાં કુલ ૨,૫૩,૩૩૬ MCFT (૪૫.૪૧ ટકા) પાણી ઉપલબ્ધ છે. ટકાવારીની દ્રષ્ટિએ જુદા-જુદા વિસ્તારોમાં પાણીની સ્થિતિ નીચે મુજબ છે:
મધ્ય ગુજરાત (૧૭ જળાશયો): ૫૦ ટકાથી વધુ
સૌરાષ્ટ્ર (૧૪૧ જળાશયો): ૪૭ ટકાથી વધુ
દક્ષિણ ગુજરાત (૧૩ જળાશયો): ૪૫ ટકા
ઉત્તર ગુજરાત (૧૫ જળાશયો): ૩૯ ટકાથી વધુ
કચ્છ (૨૦ જળાશયો): ૨૫ ટકા (સૌથી ઓછો જળસંગ્રહ)
ડેમમાં પાણીની આવક-જાવક:
દક્ષિણ ગુજરાતના દમણગંગા ડેમમાં સૌથી વધુ ૨૭,૪૧૨ ક્યુસેક પાણીની આવક સામે ૩૭ હજારથી વધુ ક્યુસેક પાણીની જાવક નોંધાઈ છે. આ ઉપરાંત ઉકાઈ જળાશયમાં ૧૧,૬૮૯ ક્યુસેક પાણીની આવક થઈ રહી છે.
હાલ રાજ્યના સરદાર સરોવર, દમણગંગા, ઉકાઈ, કરજણ, ધોડાધ્રોઈ, વણાકબોરી, કડાણા, કેલીયા અને જુજ સહિત કુલ ૦૯ જળાશયોમાં ૧,૨૦૦ થી ૨૭ હજાર ક્યુસેક સુધીની પાણીની નોંધપાત્ર આવક ચાલુ છે, જેને પગલે તંત્ર સંપૂર્ણપણે સતર્ક છે.
