યોગી આદિત્યનાથ: જાતિ સમીકરણો અને યુવાનોનો અસંતોષ

મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથ આ લક્ષ્યને પ્રાપ્ત કરવા માટે અથાક મહેનત કરી રહ્યા છે, જ્યારે પક્ષનો એક વર્ગ યુવા અસંતોષ, બેરોજગારી અને જાતિ તણાવ જેવા મુદ્દાઓ અંગે ચિંતિત દેખાય છે. 

ઉત્તર પ્રદેશ વિધાનસભાની ચૂંટણીને માત્ર પાંચ મહિના બાકી છે, ત્યારે શાસક ભાજપ સકારાત્મક વાતાવરણ જાળવવા માટે પ્રયત્નશીલ છે. મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથ આ લક્ષ્યને પ્રાપ્ત કરવા માટે અથાક મહેનત કરી રહ્યા છે, જ્યારે પક્ષનો એક વર્ગ યુવા અસંતોષ, બેરોજગારી અને જાતિ તણાવ જેવા મુદ્દાઓ અંગે ચિંતિત દેખાય છે.

ભાજપના આંતરિક સૂત્રો કહે છે કે પક્ષમાં કેટલાક આંતરિક મતભેદો છે. જોકે, બે વખત મુખ્યમંત્રી રહેલા આદિત્યનાથની લોકપ્રિયતા અકબંધ છે, તેમ છતાં તેમણે ૨૦૨૭ ની ચૂંટણીમાં પાર્ટીની સંભાવનાઓને મજબૂત કરવા માટે રાજ્યભરના વિવિધ વિસ્તારોમાં તેમના જનસંપર્ક અભિયાનને વધુ તીવ્ર બનાવ્યું છે.

મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથની પહેલ

મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથે યુવાનો સુધી પહોંચવા અને રોજગાર સંબંધિત ચિંતાઓને દૂર કરવા માટે ઘણા પગલાં લીધાં છે. આ મહિનાની શરૂઆતમાં, તેમણે ઉત્તર પ્રદેશ આઉટસોર્સિંગ સર્વિસીસ કોર્પોરેશનની શરૂઆત કરી, જેનો ઉદ્દેશ્ય રાજ્યમાં ૩.૫ લાખ આઉટસોર્સ્ડ કર્મચારીઓ અને તેમના પરિવારોનું રક્ષણ અને લાભ આપવાનો છે.

ગયા મહિને, મુખ્યમંત્રીએ છ મહિનાની અંદર એક લાખ યુવાનોને નિમણૂક પત્રો આપવાનો નિર્ણય જાહેર કર્યો હતો, જેમાં તેમણે જણાવ્યું હતું કે તેમની સરકારે તેમના સાડા નવ વર્ષના કાર્યકાળમાં ૯.૩ લાખથી વધુ નોકરીઓ પૂરી પાડી છે. 

તાજેતરના મહિનાઓમાં, આદિત્યનાથ સરકારે એક મોટી પોલીસ અને શિક્ષક ભરતી ઝુંબેશ શરૂ કરી છે. તેણે કોર્પોરેટ અને ટેકનિકલ સંસ્થાઓમાં સ્થાનિક ઉદ્યોગસાહસિકતા અને વિદ્યાર્થીઓ માટે સ્ટાઇપેન્ડ-આધારિત ઇન્ટર્નશિપને પ્રોત્સાહન આપવા માટે “મુખ્યમંત્રી યુવા ઉદ્યોગસાહસિક વિકાસ અભિયાન” પણ શરૂ કર્યું છે.

આ ઉપરાંત, સરકારે એવા પરિવારોને ઓળખવા માટે કેન્દ્રિયકૃત કુટુંબ કાર્ડ પણ શરૂ કર્યા છે જેમાં કોઈ સભ્ય સરકારી કે ખાનગી ક્ષેત્રમાં કાર્યરત નથી.

ભારતીય જનતા પાર્ટી માટે પડકારો

ભારતીય જનતા પાર્ટી સામેના મુખ્ય પડકારોમાંનો એક વ્યાપક જાતિ વિભાજન અને પરિણામે સામાજિક-રાજકીય તણાવ છે. રાજ્ય સ્તરના પક્ષના એક નેતાએ કહ્યું, “ભાજપને ઉચ્ચ જાતિના પક્ષ તરીકેની ધારણા ઓબીસી જૂથોમાં ફરી દેખાઈ રહી છે, જ્યારે અધિકારીઓમાં જાતિ આધારિત વોટ્સએપ જૂથો આવા ભયને વેગ આપે છે. ઉચ્ચ જાતિઓ પણ ઠાકુર-બ્રાહ્મણ રેખાઓ પર વિભાજિત છે. આ બે સમુદાયોના મંત્રીઓ વચ્ચે ઊંડો તિરાડ પણ એક મુદ્દો છે.”

ભાજપના નેતાએ કહ્યું, “અલ્પ રોજગારીની લાગણી, એટલે કે, એવી ધારણા કે ઉચ્ચ લાયકાત ધરાવતા વ્યક્તિઓ એવી નોકરીઓમાં છે જે તેમની કુશળતાનો યોગ્ય રીતે ઉપયોગ કરતા નથી, તે પણ એવી ધારણાને મજબૂત બનાવે છે કે નોકરીઓ નથી.” 

તેમણે ઉમેર્યું કે આ શિક્ષણ અને શિક્ષણ પ્રણાલીમાં કથિત અનિયમિતતાઓને લઈને જનરલ-જીમાં વધતી જતી નિરાશાને વધુ વેગ આપે છે.

યુજીસીના સમાનતા નિયમોએ ઉચ્ચ જાતિના એક વર્ગમાં અસંતોષ ફેલાવ્યો છે, જેના કારણે ઉત્તર પ્રદેશની ચૂંટણી પહેલા ભાજપ માટે એક નવી સમસ્યા ઊભી થઈ છે. 

આ નિયમો દેશભરની ઉચ્ચ શૈક્ષણિક સંસ્થાઓમાં જાતિ ભેદભાવ સામે રક્ષણને મજબૂત બનાવવા માટે રજૂ કરવામાં આવ્યા હતા. જો કે, સુપ્રીમ કોર્ટે તેમને સ્ટે આપ્યો છે.

જો કે, આ બધા છતાં, આદિત્યનાથની સૌથી મોટી તાકાત કાયદો અને વ્યવસ્થા પરનો તેમનો રેકોર્ડ અને મહિલાઓમાં તેમની લોકપ્રિયતા છે. 

ભાજપના એક વરિષ્ઠ નેતાએ કહ્યું, “વડાપ્રધાન (નરેન્દ્ર મોદી) અને મુખ્યમંત્રી બંને મહિલા મતદારોમાં ખૂબ જ લોકપ્રિય છે. સરકાર મહિલાઓ માટે વધુ યોજનાઓ શરૂ કરવા જઈ રહી છે, જે તેમના સમર્થન આધારને વધુ મજબૂત બનાવશે.”

વિપક્ષ માટે સૌથી મોટો અવરોધ અખિલેશ યાદવના નેતૃત્વ હેઠળના સમાજવાદી પાર્ટી અને રાહુલ ગાંધીના નેતૃત્વ હેઠળના કોંગ્રેસ વચ્ચે ચાલી રહેલ સંઘર્ષ છે, જે લઘુમતીઓ અને યુવાનોમાં તેની વધતી જતી લોકપ્રિયતાનો લાભ લેવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે. સરળ બેઠકોની વહેંચણી પર કરાર સુધી પહોંચવું બંને સાથી પક્ષો માટે પડકારજનક હોઈ શકે છે.

યુપીમાં વિજય રાષ્ટ્રીય સ્તરે વિપક્ષની સ્થિતિ મજબૂત બનાવશે. જોકે, સમાજવાદી પાર્ટી માટે હાર વિનાશક રહેશે, જે છેલ્લા દાયકાથી રાજ્યમાં સત્તાથી બહાર છે. 

જાતિ વસ્તી ગણતરી પર રાહુલ ગાંધીનો તાજેતરનો ભાર તેની ગણતરી માટેની વર્તમાન પદ્ધતિ પર તેમનો પ્રશ્ન અને “જિતની આબાદી ઉત્ના હક” (વસ્તી અનુસાર પ્રતિનિધિત્વ) સુનિશ્ચિત કરવા માટે અનામત પર 50% મર્યાદા દૂર કરવાની તેમની માંગણીએ ભાજપ માટે એક નવો પડકાર ઉભો કર્યો છે. પાર્ટીએ તેના ઓબીસી સમર્થન આધારને જાળવી રાખવાના પ્રયાસો વધુ તીવ્ર બનાવ્યા છે.

વિપક્ષે સરકારની પસંદગી સમિતિઓ પર એસસી, એસટી અને ઓબીસી ઉમેદવારોને તેમના માટે કાયદેસર રીતે અનામત રાખવામાં આવેલી ખાલી જગ્યાઓમાં નોકરીઓ નકારવા માટે વારંવાર અયોગ્ય શબ્દસમૂહોનો ઉપયોગ કરવાનો પણ આરોપ લગાવ્યો છે.

ભાજપના નેતાએ શું કહ્યું?

એક બ્રાહ્મણ ભાજપ નેતાએ કહ્યું, “ઉચ્ચ જાતિઓ અને ઓબીસી બંનેમાં લાગણીઓ ઉશ્કેરાયેલી છે. બ્રાહ્મણો હાંસિયામાં ધકેલાઈ ગયા છે, તેઓ ખુલ્લેઆમ બોલી રહ્યા છે, અને ભાજપમાં તેમના સમુદાયના નેતાઓ દબાણ હેઠળ છે. તેમનો પ્રશ્ન એ છે કે, સપાએ યાદવો અને મુસ્લિમો માટે ઘણું કર્યું છે, બસપાએ દલિતો માટે, તો ભાજપે આપણા માટે શું કર્યું છે?”

અખિલેશનો પીડીએ (પછાત, દલિત અને લઘુમતી)નો મુદ્દો અને આ વર્ગોને એક કરવાના તેમના પક્ષના પ્રયાસો ઉત્તર પ્રદેશની ચૂંટણીમાં વિપક્ષની સંભાવનાઓને મજબૂત બનાવી શકે છે. 

જોકે, સપા અને કોંગ્રેસ વચ્ચેના કાર્યકારી અને વૈચારિક તફાવતો સીટ-વહેંચણી કરારને ઝડપી અંતિમ સ્વરૂપ આપવામાં અને પક્ષને ભાજપનો ટેકો આપવામાં અવરોધ લાવી રહ્યા છે.

 

કલ્પેશ એન લીંબાસિયા

વિશ્વ સમાચાર રિપોર્ટર