જો તમને લાગતું હતું કે માર્ચની વિદાય સાથે જ કાળઝાળ ગરમીની શરૂઆત થઈ જશે, તો તમારી ચૂક છે, કુદરતે એપ્રિલ માટે કંઈક અલગ જ પ્લાન બનાવી રાખ્યો છે. ઉત્તર ભારત ફરી એકવાર હવામાનના મોટા અને પડકારજનક ફેરફાર માટે તૈયાર થઈ રહ્યું છે. હવામાન વિભાગની આગાહી મુજબ એક શક્તિશાળી વેસ્ટર્ન ડિસ્ટર્બન્સ દસ્તક આપવા જઈ રહ્યું છે, જે ૩ થી ૫ એપ્રિલ ૨૦૨૬ વચ્ચે અનેક રાજ્યોમાં ભારે વરસાદ, બરફવર્ષા અને કરા લાવશે.
ચાલુ સપ્તાહથી જ હવામાનનો મિજાજ બદલાવાનું શરૂ થઈ જશે. મેદાની વિસ્તારોમાં પવન સુસવાટા સાથે વરસાદ અને ગાજવીજ સાથે ઝાપટાં પડવાની સંભાવના છે. આ વેસ્ટર્ન ડિસ્ટર્બન્સ ગુજરાત-રાજસ્થાન સરહદ પાસેથી પસાર થશે અને ઉત્તર-પશ્ચિમ ભારતને પાર કરતી વખતે વધુ શક્તિશાળી બનશે.
જમ્મુ-કાશ્મીર, લદ્દાખ અને હિમાચલ પ્રદેશ જેવા પહાડી રાજ્યોમાં ભારે વરસાદની સાથે પહાડો પર બરફવર્ષાનો દોર ફરી શરૂ થઈ શકે છે. મેદાની વિસ્તારોની વાત કરીએ તો પંજાબ, હરિયાણા, રાજસ્થાન અને દિલ્હી-એનસીઆર માં ભયંકર ગાજવીજ અને ૫૦-૬૦ કિમી પ્રતિ કલાકની ઝડપે ધૂળની ડમરીઓ સાથે વંટોળની શક્યતા છે. આ ઉપરાંત ઉત્તર પ્રદેશ અને પશ્ચિમ મધ્ય પ્રદેશમાં પણ ખરાબ હવામાનનું જોખમ છે. ત્યારબાદ આ વેસ્ટર્ન ડિસ્ટર્બન્સ ઓડિશા અને પશ્ચિમ બંગાળ તરફ આગળ વધી શકે છે.
આ કમોસમી વરસાદ અને કરાની સૌથી મોટી અસર તાપમાન પર પડશે. વરસાદ બાદ પારો ગગડશે, જેનાથી લોકોને ગરમીથી રાહત તો મળશે, પરંતુ ૨૦૨૬ ના ઉનાળાનો વિધિવત પ્રારંભ હજુ આગળ ઠેલાઈ જશે. નિષ્ણાતો માને છે કે ૨૦૨૬ નો ઉનાળો ૨૦૨૪ ના રેકોર્ડબ્રેક તાપમાનની બરાબરી કરી શકે છે, પરંતુ આ વખતે તેની શરૂઆતમાં વિલંબ થઈ રહ્યો છે.
હવામાનનો આ મિજાજ ખેડૂતો માટે કોઈ આંચકાથી ઓછો નથી. આ સમયે રવિ પાક (જેમ કે ઘઉં અને રાયડો) પાકવાના આરે છે અથવા લણણીના તબક્કે છે. આવી સ્થિતિમાં ભારે વરસાદ અને કરા પાકને મોટું નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. જો કે જમીનમાં ભેજ વધવાથી અમુક વિસ્તારોને ફાયદો પણ થશે, પરંતુ એકંદરે ખેતી માટે આ પડકારજનક સમય છે.
કેસ્પિયન અથવા ભૂમધ્ય સમુદ્રમાં સર્જાતા તોફાનોને વેસ્ટર્ન ડિસ્ટર્બન્સ કહેવામાં આવે છે. આ તોફાનોને કારણે ઉત્તર-પશ્ચિમથી ઠંડા પવનો ફૂંકાય છે, જેના લીધે ઉત્તર-પશ્ચિમ વિસ્તારોમાં કમોસમી વરસાદ થાય છે.
