ડબલ્યુ એચ ઓ અને અન્ય આરોગ્ય સંસ્થાઓ અનુસાર વિટામિન બી ૧૨ ની દૈનિક જરૂરિયાત ઉંમર પ્રમાણે બદલાય છે. ચાલો દરેક વય જૂથ માટે આદર્શ બી ૧૨ સ્તર વિશે જાણીએ.

વિટામિન બી ૧૨ એ ચેતાતંત્ર અને લાલ રક્તકણો (RBCs) ના ઉત્પાદન માટે એક આવશ્યક પોષક તત્વો છે. તેની ઉણપ માત્ર થાક અને નબળાઈનું કારણ નથી, પરંતુ જો તેનું સ્તર લાંબા સમય સુધી ઓછું રહે છે, તો તે કાયમી ચેતાને નુકસાન પણ પહોંચાડી શકે છે.

તબીબી નિષ્ણાતો માને છે કે વિટામિન બી ૧૨ ની જરૂરિયાતો વય-વર્ગમાં બદલાય છે. વિશ્વ આરોગ્ય સંગઠન (ડબલ્યુ એચ ઓ) અને આરોગ્ય નિષ્ણાતોના મતે વિટામિન બી ૧૨ નું લોહીનું સ્તર ઉંમર સાથે બદલાય છે, અને ઉણપ એનિમિયા જેવી ગંભીર પરિસ્થિતિઓ તરફ દોરી શકે છે.
![]()
બી ૧૨ ની ઉણપ કેટલી ખતરનાક હોઈ શકે છે?
એઈમ્સ ના ભૂતપૂર્વ સલાહકાર અને સાઉલ હાર્ટ સેન્ટરના સ્થાપક અને ડિરેક્ટર ડૉ. એ સમજાવ્યું કે વિટામિન બી ૧૨ એ પાણીમાં દ્રાવ્ય વિટામિન છે જે શરીરના લાલ રક્તકણોના ઉત્પાદન, ચેતા સ્વાસ્થ્ય અને ડીએનએ સંશ્લેષણમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે.
જો વિટામિન બી ૧૨ ની ઉણપને સમયસર ઓળખવામાં ન આવે, તો તે ગંભીર ન્યુરોલોજીકલ સમસ્યાઓ અને કરોડરજ્જુને પણ નુકસાન પહોંચાડી શકે છે.
નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ હેલ્થના અહેવાલ મુજબ એક યુવાન પુખ્ત વયના લોકોમાં ૩૦૦ pg/mL થી ઉપર વિટામિન બી ૧૨ સ્તર સામાન્ય માનવામાં આવે છે. ૨૦૦ થી ૩૦૦ pg/mL વચ્ચે વિટામિન બી ૧૨ નું સ્તર સીમાચિહ્ન માનવામાં આવે છે, અને 200 pg/mL થી નીચેનું સ્તર ઉણપ માનવામાં આવે છે.
ડબલ્યુ એચ ઓ અને અન્ય આરોગ્ય સંસ્થાઓ અનુસાર વિટામિન બી ૧૨ ની દૈનિક જરૂરિયાત ઉંમર પ્રમાણે બદલાય છે. ચાલો દરેક વય જૂથ માટે આદર્શ બી ૧૨ સ્તર, આપણા શરીરમાં તેનું મહત્વ અને આ ઉણપને કેવી રીતે ભરપાઈ કરવી તે શોધી કાઢીએ.
આ સમજો

રક્ત સ્તર (pg/mL) → શરીરમાં હાજર બી ૧૨ ની માત્રા દર્શાવે છે
- mcg (માઈક્રોગ્રામ) → ડબલ્યુ એચ ઓ અને અન્ય આરોગ્ય સંસ્થાઓ અનુસાર વિટામિન બી ૧૨ નું દૈનિક સેવન
- ઉંમર વિટામિન બી ૧૨ (mcg/દિવસ)
- ૦–૬ મહિના ૦.૪ mcg
- ૭–૧૨ મહિના ૦.૫ mcg
- ૧–૩ વર્ષ ૦.૯ mcg
- ૪–૬ વર્ષ ૧.૨ mcg
- ૯–૧૩ વર્ષ ૧.૮ mcg
- ૧૪+ વર્ષ ૨.૪ mcg
- સગર્ભા સ્ત્રીઓ ૨.૬ mcg
- સ્તનપાન કરાવતી સ્ત્રીઓ ૨.૮ mcg
વિટામિન બી ૧૨ નું સામાન્ય સ્તર શું હોવું જોઈએ?
- ૨૦૦–૯૦૦ pg/mL → સામાન્ય શ્રેણી
- ૨૦૦ pg/mL થી ઓછું → ઉણપ
- લગભગ ૩૦૦ pg/mL → સીમારેખા
બી ૧૨ ની ઉણપનું જોખમ કોને વધારે છે?
શાકાહારીઓ, વૃદ્ધો અને નબળી પાચનશક્તિ ધરાવતા લોકો સૌથી વધુ જોખમમાં હોય છે.

વિટામિન બી ૧૨ ની ઉણપને કેવી રીતે દૂર કરવી?
વિટામિન બી ૧૨ ની ઉણપને દૂર કરવા માટે આહાર અને જીવનશૈલી પર ધ્યાન આપવું મહત્વપૂર્ણ છે. દૂધ, દહીં, ચીઝ, ઈંડા, માછલી અને માંસ જેવા ખોરાક બી ૧૨ ના સારા સ્ત્રોત છે. શાકાહારીઓ ફોર્ટિફાઇડ અનાજ અને પૂરક લઈ શકે છે.

જો જરૂર પડે તો, ડૉક્ટરની સલાહ પર બી ૧૨ ના ઇન્જેક્શન પણ આપવામાં આવે છે. પાચનતંત્રને સ્વસ્થ રાખવું પણ મહત્વપૂર્ણ છે, કારણ કે બી ૧૨ આંતરડામાં શોષાય છે. નિયમિત તપાસ અને સંતુલિત આહાર આ ઉણપને સરળતાથી નિયંત્રિત કરી શકે છે.
વિશ્વ સમાચાર રિપોર્ટર
( કલ્પેશ એન લીંબાસિયા )

ડિસ્ક્લેમરઃ વિશ્વ સમાચાર એ આ માહિતી સામાન્ય જાગૃતિ હેતુ માટે છે. અહીં વર્ણવેલ ઉપાયો વિટામિન બી ૧૨ ની ઉણપની સારવારનો વિકલ્પ નથી. કોઈપણ પૂરક, દવાઓ અથવા ઇન્જેક્શનનો ઉપયોગ કરતા પહેલા હંમેશા ડૉક્ટર અથવા લાયક આરોગ્ય સંભાળ વ્યાવસાયિકની સલાહ લો. ખાસ કરીને જો તમને કોઈ તબીબી સ્થિતિ હોય અથવા તમે પહેલાથી જ દવા લઈ રહ્યા હોવ, તો તમારા ડૉક્ટરની સલાહ લીધા વિના કોઈપણ ફેરફાર કરશો નહીં.
/indian-express-gujarati/media/media_files/2026/03/31/vitamin-b12-2026-03-31-11-21-19.jpg)