નવા નિયમોનો મુખ્ય ઉદ્દેશ ટિકિટ વગરની મુસાફરી, ટિકિટનો દુરુપયોગ અને રેલવે પરિસરમાં થતી ગેરરીતિઓ પર નિયંત્રણ લાવવાનો,
ભારતીય રેલવે મુસાફરોની સુરક્ષા, શિસ્ત અને નિયમોના કડક અમલ માટે ૧ જુલાઈથી કેટલાક મહત્વપૂર્ણ ફેરફારો અમલમાં મૂકી રહી છે. નવા નિયમોનો મુખ્ય ઉદ્દેશ ટિકિટ વગરની મુસાફરી, ટિકિટનો દુરુપયોગ અને રેલવે પરિસરમાં થતી ગેરરીતિઓ પર નિયંત્રણ લાવવાનો છે. આ બદલાવ બાદ નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરનારાઓને પહેલા કરતાં વધુ કડક દંડનો સામનો કરવો પડી શકે છે.
ટિકિટ વગર મુસાફરી કરવી પડશે ભારે
સૌથી મહત્વપૂર્ણ ફેરફાર ટિકિટ વગર મુસાફરી કરનારાઓ માટે કરવામાં આવ્યો છે. અત્યાર સુધી ટિકિટ વગર પકડાયેલા મુસાફર પાસેથી બાકી રહેલું સંપૂર્ણ ભાડું અને ₹ ૨૫૦ દંડ વસૂલવામાં આવતો હતો, પરંતુ હવે આ દંડ વધારીને ₹ ૫૦૦ કરવામાં આવ્યો છે. એટલે કે ટિકિટ વગર મુસાફરી કરનારને ટિકિટની રકમ ઉપરાંત વધારાનો ₹ ૫૦૦ દંડ ચૂકવવો પડશે. લગભગ ૧૩ વર્ષ બાદ આ દંડની રકમમાં વધારો કરવામાં આવ્યો છે.
રેલવે દ્વારા ટિકિટના દુરુપયોગ સામે પણ કડક વલણ અપનાવવામાં આવ્યું છે. જો કોઈ મુસાફર અન્ય વ્યક્તિના નામે બુક કરાયેલી ટિકિટ પર મુસાફરી કરતા ઝડપાશે તો તેની ટિકિટ જપ્ત કરવામાં આવશે. સાથે જ તેની પાસેથી સંપૂર્ણ ભાડું અને ₹ ૫૦૦ સુધીનો દંડ વસૂલવામાં આવશે. મહિલા મુસાફરોની સુરક્ષાને વધુ મજબૂત બનાવવા માટે મહિલા કોચમાં અનધિકૃત રીતે પ્રવેશ કરનાર પુરુષો સામે પણ કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. આવા કિસ્સાઓમાં ₹ ૨,૫૦૦ સુધીનો દંડ ફટકારવાની જોગવાઈ રાખવામાં આવી છે.
રેલવેના જણાવ્યા અનુસાર જો કોઈ વ્યક્તિ દંડ ભરવામાં નિષ્ફળ જશે તો મામલો કોર્ટ સુધી પહોંચી શકે છે. આવા સંજોગોમાં દંડ ઉપરાંત જેલની સજા પણ થઈ શકે છે. તેથી મુસાફરોને નિયમોનું પાલન કરવાની ખાસ સલાહ આપવામાં આવી છે. નવા નિયમોમાં ટ્રેન અને રેલવે સ્ટેશન પર શિસ્તભંગ કરનારાઓ સામે પણ કડક કાર્યવાહીનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે. નશાની હાલતમાં હંગામો મચાવવો, અન્ય મુસાફરોને પરેશાન કરવું અથવા અપશબ્દોનો ઉપયોગ કરવો ગંભીર ગુનો માનવામાં આવશે. આવા લોકો સામે દંડાત્મક કાર્યવાહી ઉપરાંત તેમને ટ્રેનમાંથી ઉતારી દેવામાં પણ આવી શકે છે. આ ઉપરાંત રેલવે પરિસરમાં લાયસન્સ વગર ફરતા લોકો અથવા ભીખ માંગતા લોકો સામે ₹ ૨,૦૦૦ સુધીનો દંડ લાદી શકાય છે. સ્ટેશન કે ટ્રેનમાં અનધિકૃત પ્રવેશ કરવા બદલ ₹ ૫૦૦ દંડની જોગવાઈ કરવામાં આવી છે.
પ્રતિબંધિત વસ્તુઓ સાથે મુસાફરી કરનારાઓ સામે પણ હવે વધુ કડક પગલાં લેવામાં આવશે. આવા કિસ્સાઓમાં ₹ ૧૦,૦૦૦ સુધીનો દંડ અથવા નુકસાનની ભરપાઈ કરાવવાની કાર્યવાહી થઈ શકે છે. અશ્લીલ વર્તન, મુસાફરોને હેરાન કરવું અથવા જાહેર શાંતિ ભંગ કરવાના કિસ્સાઓમાં દંડ સાથે જેલની સજાની પણ જોગવાઈ રાખવામાં આવી છે.
