પ્રદર્શનકારીઓના જામીન નામંજૂર કર્યા, NSA નિયમ ભંગ અને ષડયંત્રનો આરોપ
નોઇડા મજદૂર વિરોધ પ્રદર્શનમાં જામીન અરજી ફગાવી દેવામાં આવી છે તેમાં એક કાર્યકર્તા, એક પૂર્વ પત્રકાર અને દિલ્હી યુનિવર્સિટીની ગ્રેજ્યુએટ વિદ્યાર્થીનીનો સમાવેશ થાય છે. તેમની રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા કાયદો (NSA) હેઠળ અટકાયતમાં કરવામાં આવી છે, જે સુનાવણી વિના એક વર્ષ સુધી જેલમાં રાખવાની મંજૂરી આપે છે.
પોલીસે આના પુરાવા તરીકે વાંચેલા પુસ્તકો, વોટ્સએપ મેસેજ અને ગાઝા અને એનઆરસી વિરોધ પ્રદર્શનમાં ભાગ લીધો હતો. એક કિસ્સામાં પોલીસે ‘આંદોલનજીવી’ શબ્દનો પણ ઉપયોગ કર્યો હતો.
જેમની જામીન અરજી ફગાવી દેવામાં આવી છે તેમાં એક કાર્યકર્તા, એક પૂર્વ પત્રકાર અને દિલ્હી યુનિવર્સિટીની ગ્રેજ્યુએટ વિદ્યાર્થીનીનો સમાવેશ થાય છે. તેમાથી છેલ્લા બે લોકોની કડક રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા કાયદા (NSA) હેઠળ અટકાયતમાં કરવામાં આવી છે. આ કાયદો કોઇ પણ સુનાવણી વગર વ્યક્તિને એક વર્ષ સુધી અટકાયતમાં રાખવાની મંજૂરી આપે છે.
વિરોધ પ્રદર્શન હિંસક બન્યાના લગભગ એક મહિના પછી, ૧૩ મેના રોજ, ઉત્તર પ્રદેશ સરકારે લખનઉના ૬૦ વર્ષીય ભૂતપૂર્વ પત્રકાર સત્યમ વર્મા અને પશ્ચિમ બંગાળના દુર્ગાપુરની દિલ્હી યુનિવર્સિટીના ૨૫ વર્ષીય સ્નાતક વિદ્યાર્થીની આકૃતિ ચૌધરી વિરુદ્ધ NSA લાગુ કર્યું હતું.
પોલીસનો આરોપ છે કે, સત્યમ વર્માએ વિરોધ પ્રદર્શન કરવાનું ષડયંત્ર રચ્યું હતું. આનું કારણ સમજાવતા પોલીસે જણાવ્યું હતું કે તે RWPI (રિવોલ્યુશનરી વર્કર્સ પાર્ટી ઓફ ઈન્ડિયા)ના સભ્ય હતા, તેણે “નવી પેઢીને વિદ્રોહી સંગઠનમાં કેડર તરીકે જોડાવા માટે ઉશ્કેરતા લખાણો લખ્યા હતા” અને તે “મઝદૂર બુગુલ અખબારના પ્રકાશક અને લેખક” હતા.
એનએસએ લાદતી વખતે ઉત્તર પ્રદેશ સરકારે નોઈડા ફેઝ 2 પોલીસ સ્ટેશનના પ્રભારીના રિપોર્ટને ટાંકીને કહ્યું હતું કે આ સંસ્થા અને પ્રકાશનને નોઈડામાં રમખાણો પાછળ મુખ્ય ષડયંત્રકાર તરીકે જાણવા મળ્યું છે.
પોલીસ રિપોર્ટમાં આરોપ લગાવવામાં આવ્યો છે કે, તમારા જેવા હાયપરએક્ટિવ લોકોની અતાર્કિક, હઠીલા, હિંસક અને ધિક્કારપાત્ર વિચારધારાને કારણે જ આવી પરિસ્થિતિઓ ઉભી થાય છે અને લોકોમાં અશાંતિ ફેલાય છે. આવા આંદોલનકારીઓ આ સંજોગોના નિર્ણાયક આયોજક છે. ”
સત્યમ વર્માના વકીલે સેશન્સ કોર્ટમાં દલીલ કરી હતી કે, અરજદારનો કોઈ ગુનાહિત ઇતિહાસ નથી. ૬૦ વર્ષના તેમના લાંબા અને વિશિષ્ટ જીવનમાં, જે જાહેર સેવા માટે સમર્પિત છે, તેમના પર ક્યારેય કોઈ ફોજદારી ગુનાનો આરોપ મૂકવામાં આવ્યો નથી. સતત કસ્ટડીમાં રહેવાથી અરજદારના સ્વાસ્થ્ય અને પ્રતિષ્ઠાને ગંભીર અને ભરપાઇ ન થાય તેવું નુકસાન થઇ રહ્યું છે. ”
કોર્ટના રેકોર્ડ અનુસાર, ચૌધરી પર આરોપ મૂકવામાં આવ્યો હતો કે તેઓ કોઈ ખાસ વિચારધારાના સમર્થકોમાં સામેલ છે, જે હિંસક માધ્યમો દ્વારા તેમના ઉદ્દેશ્યોને પ્રાપ્ત કરવામાં માને છે.
ઉત્તર પ્રદેશ સરકારે NSA લાદતા આરોપ લગાવ્યો હતો કે, તે દિલ્હીના કરાવલ નગરમાં સહ આરોપી દ્વારા ચલાવવામાં આવતી “લાઇબ્રેરી” માં ગઈ હતી અને તેણે “સૂચિત હિંસક આંદોલન માટે વ્યૂહરચના ઘડી હતી”. ”
સરકારે Great Martyrs of the Indian Revolution નામનું પુસ્તક મળી આવ્યું હોવાનો દાવો પણ કર્યો હતો અને તેને “વિવાદિત સાહિત્યિક કાર્ય” ગણાવ્યું હતું.
સરકારે ચૌધરી પર RWPIના સભ્ય હોવાનો આરોપ લગાવ્યો હતો અને કહ્યું હતું કે સંગઠન “ઘણા CAA, NRS વિરોધ પ્રદર્શન સ્થળો” પર હાજર રહ્યા છે અને “ગાઝા વિરોધ” માં પણ તેની ભૂમિકા છે.
સરકારે કહ્યું કે, RWPI એક એવા પ્રદર્શન ફ્રેન્ચાઇઝી તરીકે કામ કરે છે જે સમય અને સંજોગો અનુસાર કોઈપણ માનવતાવાદી અથવા મજૂર મુદ્દાને ઉઠાવે છે – પછી તે નોઈડામાં કામદારોનું વેતન હોય, દિલ્હીમાં હવા પ્રદૂષણ હોય, મુંબઈમાં એલપીજીના ભાવ હોય અને ગાઝામાં પેલેસ્ટાઇનના નાગરિકો હોય.” ”
વિદ્યાર્થિની આકૃતિ ચૌધરીના વકીલે સેશન્સ કોર્ટને જણાવ્યું હતું કે, આરોપી હોશિયાર વિદ્યાર્થીની છે. તેણે ધોરણ ૧૦ માં ૯૫ % અને ધોરણ ૧૨ માં ૯૭ % મેળવ્યા છે. મોડર્ન હિસ્ટ્રીમાં એમએ કર્યા બાદ તેણે યુજીસી નેટની પરીક્ષા પાસ કરી હાલમાં રિસર્ચની તૈયારી કરી રહી છે. આરોપીઓ ગરીબ અને લાચાર લોકોના ઉત્થાન માટે સામાજિક કાર્યકર તરીકે કામ કરે છે અને ઝૂંપડપટ્ટીમાં રહેતા નાના બાળકો અને અભણ લોકોને મફત શિક્ષણ આપે છે. આરોપી વિરુદ્ધ કોઈ પુરાવા નથી અને તેનો અગાઉનો કોઈ ગુનાહિત રેકોર્ડ નથી. ”
સત્યમ વર્માની NSA હેઠળ તેમની અટકાયતને પડકારતી અરજી સુપ્રીમ કોર્ટમાં પેન્ડિંગ છે, જ્યારે આકૃતિ ચૌધરીની અરજી અલ્હાબાદ હાઈકોર્ટમાં પેન્ડિંગ છે.
અદાલતે શું નોંધ્યું?
જામીનથી વંચિત અને હજી પણ જેલમાં બંધ અન્ય પાંચ આરોપીઓ આદિત્ય આનંદ, મનીષા ચૌહાણ, રૂપેશ રોય, સૃષ્ટિ ગુપ્તા અને હિમાંશુ ઠાકુર છે. ટ્રાયલ કોર્ટે પ્રથમ દ્રષ્ટિએ પુરાવા ટાંક્યા હતા જેમાં વિરોધ પ્રદર્શન, લોકોને ઉશ્કેરવા અથવા વિરોધીઓને એકત્ર કરવા સંબંધિત ષડયંત્રમાં દેખાવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો હતો.
વોટ્સએપ ગ્રુપ
આરોપ છે કે આનંદે ખાનગી કંપનીઓના કર્મચારીઓને હિંસક વિરોધ પ્રદર્શન કરવા ઉશ્કેર્યા હતા અને સહ આરોપીઓ સાથે તેમના નિવાસસ્થાને કાવતરું ઘડ્યું હતું.
બચાવ પક્ષે કહ્યું કે આરોપી “એન્જિનિયર” છે અને તેનો “કોઈ ગુનાહિત ઇતિહાસ” નથી. બચાવ પક્ષે સક્રિય ભૂમિકા સાથે સંકળાયેલા કોઈપણ પુરાવાને નકારી કાઢ્યા હતા.
અદાલતે કહ્યું કે, આરોપીઓ વોટ્સએપ ગ્રુપના એડમિન હોવાનું જાણવા મળ્યું છે. એવો આક્ષેપ કરવામાં આવી રહ્યો છે કે હિંસા કરવામાં મદદ કરવાના હેતુથી આ વોટ્એપ ગ્રૂપની રચના કરવામાં આવી હતી.
સક્રિય ભાગીદારી
એવો આક્ષેપ કરવામાં આવે છે કે ચૌહાણ મુખ્ય ષડયંત્રકારોમાંની એક હતા અને વિરોધ પ્રદર્શન માટે અન્ય લોકોને નોઈડા બોલાવ્યા હતા. તે જ સમયે, રોય પર મજૂરોને એકત્ર કરવા અને ઉશ્કેરવા માટે વોટ્સએપ ગ્રુપ ચલાવવાનો આરોપ હતો.
બચાવ પક્ષે કહ્યું હતું કે “શાંતિપૂર્ણ પ્રદર્શન એ બંધારણીય રીતે સુરક્ષિત અધિકાર છે” અને પ્રદર્શનમાં ભાગ લેવાને ગુનાહિત ષડયંત્ર ગણી શકાય નહીં. કોર્ટે ચુકાદો આપ્યો હતો કે “આરોપીઓની સક્રિય ભાગીદારી … પ્રથમ દ્રષ્ટિએ તે રેકોર્ડ પરની સામગ્રીથી દેખાય છે. ”
સહ આરોપીઓના નિવેદનો
એવો આક્ષેપ કરવામાં આવે છે કે ગુપ્તા તે ટોળાનો ભાગ હતો જેણે પોલીસ પર લાકડીઓ અને પથ્થરોથી હુમલો કર્યો હતો, વાહનોને આગ ચાંપી હતી, ફેક્ટરીઓમાં તોડફોડ કરી હતી અને રસ્તાઓ રોક્યા હતા. ફરિયાદી પક્ષે તેમને પૂર્વ આયોજિત ષડયંત્રના ભાગ રૂપે ઉશ્કેરણીકારો તરીકે વર્ણવ્યા હતા.
બચાવ પક્ષે કહ્યું કે તેની પાસે “અગાઉનો કોઈ ગુનાહિત ઇતિહાસ” નથી અને સોશિયલ મીડિયા પરની પોસ્ટને કારણે તેને આ કેસમાં ખોટી રીતે ફસાવવામાં આવ્યો છે. તેમ છતાં ટ્રાયલ કોર્ટે જામીન આપવાનો ઇનકાર કરતાં સહ આરોપીઓના નિવેદનોને ટાંક્યા હતા.
મામલાની ગંભીરતા
એવો આરોપ છે કે ઠાકુર લાકડીઓ, દંડા, ઈંટો અને પથ્થરો સાથે ઇલેક્ટ્રોનિક્સ કંપનીમાં પ્રવેશ્યો હતો. ત્યાં તેઓએ સૂત્રોચ્ચાર કર્યા હતા અને જાનથી મારી નાખવાની ધમકી આપી હતી. બચાવ પક્ષે કહ્યું કે આ કેસમાં કોઈ પ્રત્યક્ષદર્શી નથી, કોઈ સીસીટીવી ફૂટેજ નથી અને કોઈ જપ્તી નથી. “જે લોકો સંબંધિત કંપનીઓ સાથે સીધો રોજગાર સંબંધ ધરાવતા નથી તેઓ અલગ પરિસ્થિતિમાં છે. કોર્ટે આરોપીની કથિત “ચોક્કસ અને સક્રિય ભૂમિકા” અને “કેસની ગંભીરતા” ને ટાંકીને જામીન આપવાનો ઇનકાર કર્યો હતો.
કલ્પેશ એન લીંબાસિયા
વિશ્વ સમાચાર રિપોર્ટર
