મહારાષ્ટ્રના ખાદ્ય અધિકારી તુકારામ મુંડે કહે છે કે, જ્યારે પણ તમે કોઈ રેસ્ટોરન્ટમાં જમવા જાઓ છો, ત્યારે ૪ બાબતો ધ્યાનમાં રાખો. તેની મદદથી, તમે ભેળસેળ અને દૂષિત ખોરાકથી બચી શકો છો.
/indian-express-gujarati/media/media_files/2026/08/23/tukaram-mundhe-food-safety-tips-2026-08-23-12-16-00.jpg)
આજકાલ મોટાભાગના લોકો હોટેલ રેસ્ટોરેન્ટ કે રોડ પર ઉભેલી લારીઓ પર ખાય છે. બહારનો નાસ્તો હોય કે ભોજનનો સ્વાદ ચટાકેદાર હોય પરંતુ તે સ્વાસ્થ્યને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. આવી સ્થિતિમાં બહાર નાસ્તો કે જમતી વખતે કઇ કઇ બાબતો ધ્યાનમાં રાખવી તે વિશે મહારાષ્ટ્રના ફૂડ એન્ડ ડ્રગ એડમિનિસ્ટ્રેશન (એફડીએ)ના કમિશનર તુકારામ મુંડે ૪ વાત જણાવી છે.

આઈએએસ અધિકારી અને મહારાષ્ટ્રના ફૂડ એન્ડ ડ્રગ એડમિનિસ્ટ્રેશન (એફડીએ)ના કમિશનર તુકારામ મુંડે ભેળસેળ કરનારાઓ વિરુદ્ધ અભિયાનને કારણે આજકાલ દેશભરમાં ચર્ચામાં છે. છેલ્લા ઘણા દિવસોથી તેમણે મહારાષ્ટ્રની ઘણી રેસ્ટોરન્ટ અને ફેક્ટરીઓ પર દરોડા પાડ્યા છે અને ખાદ્યચીજોમાં ભેળસેળ અંગે જબરદસ્ત ખુલાસો કર્યો છે. દરમિયાન, તેના એક ઇન્ટરવ્યૂ દરમિયાન, તેમણે બહાર જમતી વખતે ખોરાકને સુરક્ષિત રાખવા માટે ૪ મહત્વપૂર્ણ બાબતો કહી હતી, જેનું તે પોતે ધ્યાન રાખે છે.

૧ ખોરાક તપાસ
તુકારામ મુંડેના જણાવ્યા અનુસાર, સૌ પ્રથમ તપાસો કે ખોરાક સલામત છે કે નહીં. ચરબી અને મીઠું વધારે હોય તેવા આવી ચીજો ન ખાવાનો પ્રયાસ કરો. કેટલીકવાર તમે આવા ખોરાક ખાઈ શકો છો, પરંતુ તેને દરરોજ અથવા વારંવાર ખાવાની ટેવ પાડવી જોઈએ નહીં.
૨ સફાઇ અને સ્વચ્છતા
સાફ સફાઇ અને સ્વચ્છતાનું ધ્યાન રાખો. ગંદકી ખોરાકને દૂષિત કરી શકે છે અને ફૂડ પોઇઝનિંગનું જોખમ વધારી શકે છે.
૩ ફૂડ લાઇસન્સ
જમતા પહેલા, રેસ્ટોરન્ટ રજિસ્ટર્ડ છે કે લાઇસન્સ ધરાવે છે કે નહીં તે તપાસ કરો. રેસ્ટોરન્ટમાં તેનું લાઇસન્સ અથવા રજિસ્ટ્રેશન સર્ટિફિકેટ એવી જગ્યાએ હોવું જોઈએ જ્યાં ગ્રાહકો તેને સરળતાથી જોઈ શકે.
૪ શરીરની જરૂર મુજબ ભોજન કરો
ચોથી વાત કે, તમારી ઉંમર અનુસાર યોગ્ય ખોરાક પસંદ કરો. એનડીટીવી સાથેની વાતચીતમાં તેમણે કહ્યું કે, આપણે શરીરને જેની જરૂર છે તેવી જ ચીજો ખાવી જોઈએ, નહીં કે જે ખાવાનું મન થાય છે.

વિશ્વ સમાચારની ટીમે ચેન્નાઈના શ્રી બાલાજી મેડિકલ સેન્ટરમાં રજિસ્ટર્ડ ડાયેટિશિયન દીપાલક્ષ્મી સાથે વાત કરી ત્યારે તેમણે બહાર જમતી વખતે કેટલીક મહત્ત્વની બાબતોનું ધ્યાન રાખવાની સલાહ આપી હતી. તેઓ કહે છે, ભોજનની શરૂઆત હળવા અને સ્વચ્છ શોરબે વાળા સૂપથી કરો.” આ શરીરને હૂંફ અને આરામ આપે છે. ઉપરાંત, પેટ ઝડપથી ભરેલું લાગે છે, જેના કારણે તમે ઓછો ખોરાક ખાઓ છો અને કુલ કેલરી ઓછી રહે છે. મુખ્ય ભોજન માટે સ્ટીમ, ગિલ અથવા હળવા તેલમાં બનેલી વાનગીઓ પસંદ કરો, તે વધારે તેલ કે મેંદા માંથી બનેલા ભોજન કરતા વધુ સારું હોય છે. તેમાં કેલરી અને બિનઆરોગ્યપ્રદ ચરબી વધારે હોય છે.
તેમના જણાવ્યા અનુસાર, છુપાયેલી કેલરી ઘટાડવાની એક સરળ રીત એ છે કે સોસ અલગથી ઓર્ડર કરવા. ઘણા લોકપ્રિય સોસમાં ખાંડ, મીઠું અને ચરબી વધારે હોય છે. થોડી થોડી ચટણીનો ઉપયોગ કરવાથી સ્વાદ પણ જળવાઇ રહે છે અને વધારાની કેલરીનું સેવન પણ ટાળી શકાય છે. દીપાલક્ષ્મી તમારી પ્લેટમાં વધુ શાકભાજી રાખવાની સલાહ આપે છે. મિક્સ્ડ વેજિટેબલ સ્ટિર ફ્રાય જેવા શાકભાજીમાં ફાઇબર ભરપૂર માત્રામાં હોય છે. તેને ખાવાથી પેટ લાંબા સમય સુધી ભરેલું લાગે છે અને શરીરને જરૂરી પોષક તત્વો પણ મળે છે.

“સફેદ ચોખા અથવા મેયદા નૂડલ્સને બદલે, બ્રાઉન રાઇસ અથવા આખા અનાજના વિકલ્પો પસંદ કરો. તેમાં ફાઇબરનું પ્રમાણ વધારે છે અને બ્લડ શુગર લેવલ નિયંત્રિત કરવામાં મદદ કરે છે. ખાંડયુક્ત પીણાંને બદલે ખાંડ વગર પાણી અથવા ગ્રીન ટી પીવો. આ પાચનમાં સુધારો કરે છે અને ભૂખને નિયંત્રિત કરવામાં પણ મદદ કરે છે.

દીપલક્ષ્મીના જણાવ્યા અનુસાર, આ બાબતોને ધ્યાનમાં રાખીને ખોરાક ખાવાથી બહારનો ખોરાક પણ વધુ આરોગ્યપ્રદ રીતે ખાઈ શકાય છે. ઉપરાંત, તે લાંબા સમય સુધી વજનને નિયંત્રિત કરવામાં અને શરીરના ચયાપચયને સ્વસ્થ રાખવામાં મદદ કરે છે.

દીપાલક્ષ્મી કહે છે કે રેસ્ટોરન્ટમાં ખોરાકની માત્રા ઘણીવાર વધારે હોય છે. તેથી તમે કોઈની સાથે વાનગી શેર કરી શકો છો અથવા તમે ખાવાનું શરૂ કરો તે પહેલાં અડધો ખોરાક પેક કરી શકો છો. ચોપસ્ટિક્સ સાથે ખાવા જેવી નાની આદત પણ મદદરૂપ થઈ શકે છે. આ ખોરાકને ધીમે ધીમે ખાવાની મંજૂરી આપે છે અને શરીરને પેટ ભરવાના સંકેતને સમજવા માટે પૂરતો સમય આપે છે. તે વધુ પડતું ખાવાની સંભાવના ઘટાડે છે. સમજદારીપૂર્વક ખોરાક પસંદ કરવો, પ્લેટમાં સંતુલિત માત્રામાં રાખવું અને મર્યાદિત માત્રા ખાવું મહત્વપૂર્ણ છે. આ સાથે, તમે રેસ્ટોરન્ટમાં ખાવાની મજા પણ માણી શકો છો અને તમારા સ્વાસ્થ્યનું ધ્યાન રાખી શકો છો.

કલ્પેશ એન લીંબાસિયા
વિશ્વ સમાચાર રિપોર્ટર

Disclaimer : આ લેખ જાહેરમાં ઉપલબ્ધ માહિતી અને નિષ્ણાતો સાથેની વાતચીત પર આધારિત છે. કોઈપણ પ્રકારનો નવો આહાર અથવા દિનચર્યા શરૂ કરતા પહેલા, તમારા ડૉક્ટર અથવા આરોગ્ય નિષ્ણાતની સલાહ લો.