ચૂંટણી પંચે એસઆઈઆર પ્રક્રિયા અંતર્ગત દિલ્હીના પૂર્વ મુખ્યમંત્રી અરવિંદ કેજરીવાલને નોટિસ મોકલ્યા બાદ આમ આદમી પાર્ટીએ ભાજપ પર પ્રહારો કર્યા છે.
દેશની રાજધાની દિલ્હીમાં એસઆઈઆર (મતદાર યાદી સુધારણા) પ્રક્રિયા ચાલી રહી છે. જે અંતર્ગત મુખ્યમંત્રી રેખા ગુપ્તા, પૂર્વ મુખ્યમંત્રી અરવિંદ કેજરીવાલ અને દિલ્હી ભાજપના પૂર્વ અધ્યક્ષ વીરેન્દ્ર કુમાર સચદેવા સહિત ૩૩ લાખ મતદારોને નોટિસ ફટકારવામાં આવી છે. જેથી તેઓ મતદાર યાદીમાં પોતાનું નામ જાળવી રાખવાની ક્ષમતા સાબિત કરી શકે.
ઉત્તર-પશ્ચિમ દિલ્હીના શાલીમાર બાગના મતદાર રેખા ગુપ્તાને નોટિસ મોકલવામાં આવી છે, કારણ કે તેમની અને તેમના માતા-પિતાની ઉંમર વચ્ચે ઉંમરનો તફાવત ૧૫ વર્ષથી ઓછો હતો. જો કે, અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, જરૂરી દસ્તાવેજો સબમિટ કર્યા બાદ આ માહિતીની પુષ્ટિ કરવામાં આવી હતી.
ઇઆરઓ એ એક નિવેદનમાં શું કહ્યું?
ઇઆરઓ એ એક નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે, મતદારો દ્વારા પૂરા પાડવામાં આવેલા તથ્યો અને દસ્તાવેજોની ચકાસણી કર્યા પછી, દિલ્હીના મુખ્યમંત્રી રેખા ગુપ્તાનું નામ એસી -૧૪ (શાલીમાર બાગ)ની અંતિમ મતદાર યાદીમાં સામેલ કરવા માટે માન્ય કરવામાં આવ્યું છે. ”
ચૂંટણી પંચના જણાવ્યા અનુસાર, પૂર્વ મુખ્યમંત્રી અને આમ આદમી પાર્ટીના રાષ્ટ્રીય સંયોજક અરવિંદ કેજરીવાલ, તેમની પત્ની સુનિતા કેજરીવાલ, તેમના માતા-પિતા અને તેમના પુત્રએ અગાઉની એસઆઈઆર પ્રક્રિયા દરમિયાન સંપૂર્ણ માહિતી આપી ન હતી. નવી દિલ્હી વિધાનસભા મતવિસ્તારના ઈઆરઓએ કહ્યું કે, અરવિંદ કેજરીવાલ અને તેમના પરિવારના કિસ્સામાં, સબમિટ કરાયેલ ગણતરી ફોર્મમાં માહિતી તેમને સંબંધિત રાજ્યોના અગાઉના સુધારાની મતદાર યાદી સાથે જોડવા માટે અધૂરી હતી. આ માહિતી તેઓએ સબમિટ કરેલા ફોર્મમાં હાજર ન હતી. ”
આમ આદમી પાર્ટીનો ભાજપ પર પ્રહાર
અરવિંદ કેજરીવાલને મોકલવામાં આવેલી એસઆઈઆર નોટિસ બાદ આમ આદમી પાર્ટીએ ભારતીય જનતા પાર્ટી પર પ્રહારો કર્યા છે. આમ આદમી પાર્ટીના નેશનલ મીડિયા ઇન્ચાર્જ અનુરાગ ધાંડાએ સોશિયલ મીડિયા એક્સ પર એક પોસ્ટમાં લખ્યું કે, “અમે પહેલા દિવસથી જ કહી રહ્યા છીએ કે આ એસઆઈઆર નથી, પરંતુ ભાજપનું ષડયંત્ર છે. જો તેમની પાસે તેમની ઇચ્છા હોત તો તેઓ માત્ર મોદી અને અમિત શાહને મત આપવાનો અધિકાર આપી દેતા અને તમામ વિરોધીઓના મત રદ કરી દેતા. દિલ્હીના ત્રણ વખત મુખ્યમંત્રી રહી ચૂકેલા અરવિંદ કેજરીવાલ અને તેમના પરિવારના મતદારોને દિલ્હીની મતદાર યાદીમાંથી ભૂંસી નાખવાની પ્રક્રિયા કેવા પ્રકારની છે? ”
આ દરમિયાન દિલ્હી ભાજપના પૂર્વ અધ્યક્ષ વીરેન્દ્ર કુમાર સચદેવાના નામમાં વિસંગતતાને કારણે પૂર્વ દિલ્હીના ત્રિલોકપુરીમાં તેમની વિગતો અંગે પૂછપરછ કરવામાં આવી છે. તેમણે કહ્યું કે, મને હમણાં જ ખબર પડી છે કે મને નોટિસ ફટકારવામાં આવી છે. હું આ બાબતની તપાસ કરીશ. ”
દિલ્હીમાં ૩૧ ઓગસ્ટથી ૨૦ ઓક્ટોબર દરમિયાન એસઆઈઆર નોટિસ જારી કરવામાં આવી રહ્યા છે અને તેનો નિકાલ કરવામાં આવશે. અંતિમ મતદાર યાદી ૪ નવેમ્બરે જાહેર કરવામાં આવશે.
એસઆઈઆર શરૂ થયા પહેલા દિલ્હીમાં ૧.૪૫ કરોડ મતદારો હતા. ૩૧ ઓગસ્ટે જાહેર કરવામાં આવેલી ડ્રાફ્ટ મતદાર યાદીમાં ૯૭.૫ લાખ મતદારોના નામ શામેલ છે. આશરે ૪૭.૫ લાખ મતદારોને મતદાર યાદીમાંથી હટાવી દેવામાં આવ્યા હતા, કારણ કે બીએલઓ દ્વારા ડોર ટુ ડોર તપાસમાં તેઓ ગેરહાજર હોવાનું જણાયું હતું, બીજે ક્યાંક સ્થળાંતર કર્યું હતું, મૃત્યુ પામ્યા હતા અથવા તેમની વિગતો ડુપ્લિકેટ એન્ટ્રીઓમાં મળી આવી હતી. આ લોકો કાં તો નવેસરથી મતદાર તરીકે નોંધણી કરાવી શકે છે અથવા તેમના કેસની અપીલ કરી શકે છે.
એસઆઈઆર નોટિસ જારી કરવામાં આવે છે ત્યારે શું થાય છે?
સત્તાવાર માહિતી મુજબ નોટિસ જારી કરવાની યાદીમાં સામેલ ૩૩.૧ લાખ મતદારોમાંથી ૧૩.૭૯ લાખ મતદારો છેલ્લી સંપૂર્ણ સમીક્ષામાં મતદાર યાદીમાં પોતાને ઉમેરી શક્યા ન હતા, જ્યારે ૧૯.૩૩ લાખ મતદારોના મતગણતરીના ફોર્મમાં તાર્કિક વિસંગતતા જોવા મળી હતી.
નિવેદનમાં એમ પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે ચૂંટણી પંચના નિર્દેશો મુજબ ન્યાયતંત્રના સભ્યો, જનપ્રતિનિધિઓ, ઘોષિત પદ ધારકો અને કલા, સંસ્કૃતિ, પત્રકારત્વ, રમતગમત અને જાહેર સેવાઓના ક્ષેત્રો સાથે સંકળાયેલી હસ્તીઓના નામને ડ્રાફ્ટ મતદાર યાદીમાં સામેલ કરવામાં આવ્યા છે જેથી દાવાઓ અને વાંધાઓના સમયગાળા દરમિયાન જરૂરી દસ્તાવેજો પણ એકત્રિત કરી શકાય.
જે લોકોને નોટિસ મળશે તેમને ચૂંટણી પંચ દ્વારા ઉલ્લેખિત ૧૩ દસ્તાવેજોની યાદીમાંથી એક દસ્તાવેજ આપવાનું કહેવામાં આવશે. આ દસ્તાવેજોમાં જન્મ પ્રમાણપત્ર, પાસપોર્ટ, જાતિના પ્રમાણપત્રો અને કાયમી નિવાસ પ્રમાણપત્રોનો સમાવેશ થાય છે. જો કે, માત્ર આધાર કાર્ડ પૂરતું નથી. ચૂંટણી પંચે કહ્યું છે કે આ યાદીમાં આ એકમાત્ર દસ્તાવેજ છે જે યોગ્યતા સાબિત કરવા માટે એકલો પૂરતો નથી. આ સાથે મતદારની ઉંમર અને નાગરિકતા સાબિત કરતા અન્ય કોઈ દસ્તાવેજ પણ યાદીમાં હોવા જોઈએ.
૧ જુલાઈ ૧૯૮૭ પહેલા ભારતમાં જન્મેલા લોકો માટે ચૂંટણી પંચને જન્મ તારીખ અને/અથવા જન્મ સ્થળને પ્રમાણિત કરતા દસ્તાવેજની જરૂર છે. ૧ જુલાઈ ૧૯૮૭ થી ૨ ડિસેમ્બર ૨૦૦૪ વચ્ચે જન્મેલા લોકો માટે ચૂંટણી પંચને મતદાર અને તેના એક વાલીના દસ્તાવેજ જરૂરી છે. ૨ ડિસેમ્બર ૨૦૦૪ પછી જન્મેલા લોકો માટે ચૂંટણી પંચને મતદાર અને બંને માતા-પિતાના દસ્તાવેજો જરૂરી છે. આ શ્રેણીઓ નાગરિકતા અધિનિયમ, ૧૯૫૫ હેઠળની જરૂરિયાતોનું પાલન કરે છે.
કલ્પેશ એન લીંબાસિયા
વિશ્વ સમાચાર રિપોર્ટર
