ભગવાન શિવે આપેલી ‘તામસી માયા’ની શક્તિથી ભલભલાને કરી દેતો હતો પરાસ્ત
રામાયણ કાળમાં અનેક શક્તિશાળી અને પરાક્રમી યોદ્ધાઓ થયા હતા. ભગવાન શ્રીરામની વાનર સેના અને રાવણની રાક્ષસી સેના વચ્ચે લંકામાં ભીષણ યુદ્ધ ચાલતું હતું. બંને પક્ષના મહારથીઓ એકબીજાને ટક્કર આપી રહ્યા હતા, પરંતુ રાવણની સેનામાં એક એવો યોદ્ધા હતો જે પોતાની તાકાત કરતાં વધુ પોતાની માયાવી શક્તિ માટે જાણીતો હતો. આ યોદ્ધા હતો મેઘનાદ, જેને ઇન્દ્રજીત તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
રામાયણ અનુસાર, મેઘનાદ ભગવાન શિવનો પરમ ભક્ત હતો. કઠોર તપસ્યાથી પ્રસન્ન થઈ ભગવાન શિવે તેને અનેક દિવ્ય અસ્ત્રો અને વિશેષ શક્તિઓ પ્રદાન કરી હતી. તેમાંની એક હતી ‘તામસી માયા’, જેના પ્રભાવથી તે યુદ્ધ દરમિયાન અદૃશ્ય થઈ શકતો હતો.
યુદ્ધભૂમિમાં મેઘનાદ ઘનઘોર કાળા વાદળો અને પોતાની માયાવી શક્તિનો ઉપયોગ કરીને આકાશમાં છુપાઈ જતો અને ત્યાંથી બાણો તથા દિવ્ય અસ્ત્રોની વર્ષા કરતો. શત્રુઓ તેને જોઈ શકતા નહોતા, જેના કારણે તેના હુમલાઓથી બચવું મુશ્કેલ બનતું હતું.
મેઘનાદે દેવતાઓના રાજા ઇન્દ્રને યુદ્ધમાં હરાવીને કેદ કર્યા હતા. ત્યારબાદ બ્રહ્માજીના હસ્તક્ષેપથી ઇન્દ્રને મુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા. આ વિજય પછી તેને ‘ઇન્દ્રજીત’ની ઉપાધિ પ્રાપ્ત થઈ હતી, જેનો અર્થ ‘ઇન્દ્રને જીતનાર’ એવો થાય છે.
લંકા યુદ્ધ દરમિયાન મેઘનાદે વાનર સેનાને ભારે નુકસાન પહોંચાડ્યું હતું. તેણે પોતાની માયાવી શક્તિઓ અને દિવ્ય અસ્ત્રો વડે શ્રીરામ અને લક્ષ્મણને પણ મુશ્કેલીમાં મૂક્યા હતા. એક પ્રસંગે તેણે નાગપાશનો ઉપયોગ કરીને બંને ભાઈઓને બંધનમાં જકડી લીધા હતા.
મેઘનાદની અપરાજેય શક્તિનું રહસ્ય નિકુંભિલા દેવીના યજ્ઞમાં રહેલું હતું. માન્યતા હતી કે જો તે યજ્ઞ પૂર્ણ કરી લે તો તેને કોઈ પણ યુદ્ધમાં હરાવી ન શકે. વિભીષણે આ રહસ્ય લક્ષ્મણને જણાવ્યું, જેના આધારે યજ્ઞ પૂર્ણ થાય તે પહેલાં જ તેને ભંગ કરવામાં આવ્યો.
યજ્ઞ અધૂરો રહી જતાં મેઘનાદની શક્તિ નબળી પડી. ત્યારબાદ લક્ષ્મણ અને મેઘનાદ વચ્ચે ભીષણ યુદ્ધ થયું. અંતે લક્ષ્મણે પોતાના શક્તિશાળી બાણથી મેઘનાદનો વધ કર્યો હતો.
વિશ્વ સમાચાર રિપોર્ટર
( કલ્પેશ એન લીંબાસિયા )
