કેનેડામાં આગામી મહિનાઓમાં લાખો અસ્થાયી રહેવાસીઓ, ખાસ કરીને ભારતીયો સામે એક મોટું સંકટ તોળાઈ રહ્યું છે. લાખો કામચલાઉ વર્ક પરમિટ અને સ્ટડી પરમિટની અવધિ પૂરી થઈ રહી છે, જ્યારે નવી વિઝા શ્રેણીઓ અને કાયમી નિવાસ (PR)ના માર્ગો સતત કડક થઈ રહ્યા છે, જેના કારણે દેશમાં ગેરકાયદેસર રીતે રહેતા વસાહતીઓ ખાસ કરીને ભારતીયો માટે એક મોટી મુશ્કેલી ઊભી થઇ શકે છે.
મિસિસોગા સ્થિત ઇમિગ્રેશન કન્સલ્ટન્ટ કંવર સેરાહના જણાવ્યા અનુસાર, ૨૦૨૫ ના મધ્ય સુધીમાં ઓછામાં ઓછા ૧૦ લાખ ભારતીયો પોતાનો કાનૂની દરજ્જો ગુમાવી શકે છે. આ અનુમાન ઇમિગ્રેશન, રેફ્યુજીસ એન્ડ સિટીઝનશિપ કેનેડા (IRCC)ના આંકડાઓ પર આધારિત છે, જે દર્શાવે છે કે ૨૦૨૫ ના અંત સુધીમાં લગભગ ૧૦.૫૩ લાખ વર્ક પરમિટ સમાપ્ત થઈ ચૂકી છે, જ્યારે ૨૦૨૬ માં વધુ ૯.૨૭ લાખ વર્ક પરમિટ સમાપ્ત થવાની છે.
સેરાહે ચેતવણી આપી છે કે કેનેડામાં કુલ ૨૦ લાખ લોકો ગેરકાયદેસર રીતે રહેતા હોઈ શકે છે, જેમાંથી લગભગ અડધા ભારતીય હશે. તેમણે આને “ખૂબ જ રૂઢિચુસ્ત અંદાજ” ગણાવ્યો કારણ કે હજારો સ્ટડી પરમિટ પણ સમાપ્ત થઈ રહી છે અને મોટી સંખ્યામાં શરણાર્થી અરજીઓ નકારવામાં આવે તેવી સંભાવના છે.
વર્ક પરમિટની અવધિ પૂરી થતાં જ સંબંધિત વ્યક્તિનો કેનેડામાં કાનૂની દરજ્જો પણ સમાપ્ત થઈ જાય છે, સિવાય કે તે નવો વિઝા મેળવે અથવા કાયમી નિવાસ તરફ આગળ વધે. જોકે, કેનેડા સરકારે આવાસ સંકટ, સ્વાસ્થ્ય સેવાઓ પર દબાણ અને માળખાકીય સુવિધાઓની અછતને કારણે તાજેતરમાં અસ્થાયી કામદારો અને આંતરરાષ્ટ્રીય વિદ્યાર્થીઓ સંબંધિત નીતિઓને કડક બનાવી છે. સરકારે અસ્થાયી રહેવાસીઓની સંખ્યા ઘટાડવાનું લક્ષ્ય રાખ્યું છે, જેના કારણે કાનૂની માર્ગો વધુ મર્યાદિત બન્યા છે.
ગેરકાયદેસર વસાહતીઓની વધતી સંખ્યાની અસર હવે ગ્રેટર ટોરોન્ટો વિસ્તારના કેટલાક ભાગોમાં દેખાવા લાગી છે. ખાસ કરીને બ્રેમ્પટન અને કેલેડન જેવા વિસ્તારોમાં જંગલ જેવા વિસ્તારોમાં તંબુઓની વસાહતો ઉભરી આવી છે, જ્યાં કથિત રીતે કાનૂની દરજ્જા વગરના લોકો રહે છે. ઘણા ભારતીય મૂળના લોકો રોકડમાં કામ કરી રહ્યા છે અને કેટલાક લોકો સુવિધા માટે લગ્નની વ્યવસ્થા કરતી ઓફિસો પણ ચલાવી રહ્યા છે.
આ દરમિયાન, શ્રમિકોના અધિકારો માટે લડતું જૂથ ‘નૌજવાન સપોર્ટ નેટવર્ક’ જાન્યુઆરીમાં વિરોધ પ્રદર્શનની તૈયારી કરી રહ્યું છે. નેટવર્કનું સૂત્ર છે – કામ કરવા માટે પૂરતા સારા, રહેવા માટે પણ પૂરતા સારા – જે માંગણી કરે છે કે જે લોકો કેનેડાની અર્થવ્યવસ્થા માટે કામ કરી રહ્યા છે, તેમને દેશમાં કાયદેસર રીતે રહેવાનો અવસર પણ મળવો જોઈએ.
નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે જો નીતિગત સ્તરે ટૂંક સમયમાં કોઈ સમાધાન નહીં શોધાય, તો વધતી જતી ગેરકાયદેસર વસ્તી માત્ર માનવીય સંકટ જ નહીં, પરંતુ શ્રમ બજાર, આવાસ અને સામાજિક સેવાઓ પર પણ દબાણ વધારશે.
