દૂધમાં પાણી, સ્ટાર્ચ, ડિટર્જન્ટ અથવા અન્ય હાનિકારક પદાર્થો ભેળસેળ કરવાના કિસ્સાઓ વધી રહ્યા છે. આ સંજોગોમાં તમે કેટલાક સરળ ઘરેલું ઉપાયોનો ઉપયોગ કરીને દૂધની શુદ્ધતા ચકાસી શકો છો. ચાલો ૬ સરળ ટેસ્ટ વિશે જાણીએ.
દૂધ આપણા રોજિંદા આહારનો એક આવશ્યક ભાગ છે. ચા અને કોફીથી લઈને બાળકોના પોષણ સુધી દરેક ઘરમાં દૂધનો ઉપયોગ થાય છે. પરંતુ શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે તમે જે દૂધ પી રહ્યા છો તે ખરેખર શુદ્ધ છે કે ભેળસેળયુક્ત? આજકાલ દૂધમાં પાણી, સ્ટાર્ચ, ડિટર્જન્ટ અથવા અન્ય હાનિકારક પદાર્થો ભેળસેળ કરવાના કિસ્સાઓ વધી રહ્યા છે. આ સંજોગોમાં તમે કેટલાક સરળ ઘરેલું ઉપાયોનો ઉપયોગ કરીને દૂધની શુદ્ધતા ચકાસી શકો છો. ચાલો ૬ સરળ ટેસ્ટ વિશે જાણીએ.
પાણીની ભેળસેળનો ટેસ્ટ
એક પ્લેટ અથવા ચિકણી સપાટીને સહેજ નમાવીને તેના પર દૂધનું એક ટીપું મૂકો. શુદ્ધ દૂધ ધીમે ધીમે વહે છે અને સફેદ નિશાન છોડે છે. ભેળસેળયુક્ત દૂધ (પાણી વાળું) ઝડપથી વહે છે અને કોઈ ખાસ નિશાન છોડતું નથી.
ડિટર્જન્ટ ટેસ્ટ
દૂધને એક બોટલમાં રેડો અને તેને સારી રીતે હલાવો. શુદ્ધ દૂધમાં ઘણા ઓછા ફીણ બને છે. ડિટર્જન્ટ સાથે મિશ્રિત દૂધ ઘટ્ટ અને લાંબા સમય સુધી રહેનાર ફીણ બનાવે છે.
સ્ટાર્ચ ટેસ્ટ
દૂધમાં આયોડિનના ૨-૩ ટીપાં ઉમેરો. જો દૂધનો રંગ વાદળી થઈ જાય તો સમજો કે તેમાં સ્ટાર્ચ ઉમેરવામાં આવ્યું છે.
સિન્થેટિક દૂધની ઓળખ
તમારી આંગળીઓ વચ્ચે દૂધનું એક ટીપું ઘસો. શુદ્ધ દૂધ નરમ અને સુંવાળું લાગે છે. સિન્થેટિક દૂધ સાબુ જેવું લાગે છે અને તેમાં ડિટર્જન્ટ જેવી ગંધ પણ આવી શકે છે.
યુરિયા ટેસ્ટ
દૂધમાં થોડો સોયાબીન પાવડર ઉમેરો અને હલાવો. તેમાં લાલ લિટમસ પેપર ડુબાડો. જો લિટમસ પેપર વાદળી થઈ જાય, તો દૂધમાં યુરિયાની ભેળસેળ હોઈ શકે છે.
ઉકાળીને ટેસ્ટ
દૂધ ઉકાળો. શુદ્ધ દૂધને ઉકાળવામાં આવે ત્યારે જાડી મલાઇ (ક્રીમ)ની પરત બનાવે છે. ભેળસેળયુક્ત દૂધમાં ઘણી ઓછી અથવા પાતળી ક્રીમ બને છે.
મહત્વપૂર્ણ ટિપ
હંમેશા વિશ્વસનીય બ્રાન્ડ અથવા વિશ્વસનીય ડેરીનું દૂધ ખરીદો અને તેને યોગ્ય રીતે સ્ટોર કરો.
વિશ્વ સમાચાર રિપોર્ટર
( કલ્પેશ એન લીંબાસિયા )
