ઇબોલા વાયરસની કોઈ દવા કે રસી નથી -

આરોગ્ય નિષ્ણાતો સ્પષ્ટ કરે છે કે શું ભારતીયોએ વર્તમાન પરિસ્થિતિમાં ચિંતા કરવી જોઈએ અને કઈ સાવચેતી રાખવી જોઈએ, અહીં જાણો એક્સપર્ટ શું કહે છે?

વિશ્વ આરોગ્ય સંગઠને આફ્રિકન દેશો ડેમોક્રેટિક રિપબ્લિક ઓફ કોંગો અને યુગાન્ડામાં ઇબોલા વાયરસના પ્રકોપને ‘આંતરરાષ્ટ્રીય ચિંતાની જાહેર આરોગ્ય કટોકટી’ જાહેર કરી છે, જે વૈશ્વિક આરોગ્ય ચેતવણીનું ઉચ્ચતમ સ્તર છે.

આરોગ્ય નિષ્ણાતો સ્પષ્ટ કરે છે કે શું ભારતીયોએ વર્તમાન પરિસ્થિતિમાં ચિંતા કરવી જોઈએ અને કઈ સાવચેતી રાખવી જોઈએ.

ઇબોલા વિશે

આ રોગચાળાએ પૂર્વીય કોંગો અને યુગાન્ડાને અસર કરી છે. થાણેમાં કિમ્સ હોસ્પિટલ્સના આંતરિક દવા સલાહકાર ડોક્ટરોએ જણાવ્યું હતું કે ઇબોલા એક દુર્લભ પરંતુ અત્યંત ગંભીર વાયરલ ચેપ છે. તે તીવ્ર તાવ, થાક, ઉલટી, ઝાડા અને ગંભીર કિસ્સાઓમાં, રક્તસ્રાવ અને અંગ નિષ્ફળતાનું કારણ બની શકે છે.

ડોક્ટરો એ જણાવ્યું હતું કે “તાજેતરની ચિંતા આફ્રિકાના કેટલાક ભાગોમાં, ખાસ કરીને યુગાન્ડા અને ડેમોક્રેટિક રિપબ્લિક ઓફ કોંગોમાં નવા કેસોના અહેવાલો છે. આનાથી વૈશ્વિક આરોગ્ય સંગઠનોને પરિસ્થિતિનું નજીકથી નિરીક્ષણ કરવા માટે પ્રેરિત કરવામાં આવ્યા છે. નિષ્ણાતો આ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યા છે તેનું એક કારણ એ છે કે હાલમાં વાયરસના જે પ્રકારનો રોગચાળો ફાટી નીકળ્યો છે તેના માટે કોઈ વ્યાપકપણે સ્વીકૃત રસી નથી.”

ઇબોલા કેવી રીતે ફેલાય છે? શું તે કોવિડ-૧૯ ની જેમ ફેલાઈ શકે છે?

ઇબોલા કોવિડ-૧૯ ની જેમ હવા દ્વારા ફેલાતો નથી. ડોક્ટરોએ જણાવ્યું કે “તે મુખ્યત્વે ચેપગ્રસ્ત વ્યક્તિ દ્વારા ઉપયોગમાં લેવાતા લોહી, શરીરના પ્રવાહી અથવા વસ્તુઓ સાથે સીધા સંપર્ક દ્વારા ફેલાય છે. જો યોગ્ય સાવચેતી રાખવામાં ન આવે તો, દર્દીઓની સંભાળ રાખતા પરિવારના સભ્યો અને આરોગ્ય કર્મચારીઓને આ રોગ થવાનું જોખમ વધારે છે.”

આ વાયરસ અસુરક્ષિત દફનવિધિ દ્વારા પણ ફેલાઈ શકે છે જેમાં મૃત દર્દીઓના મૃતદેહ સાથે સીધો સંપર્ક શામેલ હોય છે. ડોક્ટરોએ ધ્યાન દોર્યું કે ઇબોલા ફાટી નીકળવાથી હવા દ્વારા ફેલાતા રોગો કરતાં તેને નિયંત્રિત કરવું સામાન્ય રીતે સરળ હોય છે, કારણ કે ટ્રાન્સમિશન માટે નજીકના શારીરિક સંપર્કની જરૂર હોય છે.

શું ભારતીયોએ હવે ચિંતા કરવી જોઈએ?

ડોક્ટરોએ જણાવ્યું હતું કે ભારતમાં હાલમાં ગભરાવાની જરૂર નથી. “હાલમાં દેશમાં ક્યાંય પણ આ રોગનો કોઈ કેસ નોંધાયો નથી. વધુમાં, ઇબોલા એવો વાયરસ નથી જે રોજિંદા સંપર્ક અથવા સામાન્ય મુલાકાત દ્વારા ફેલાય છે. જોકે, વિશ્વભરના આરોગ્ય અધિકારીઓ ઉચ્ચ ચેતવણી પર છે કારણ કે આંતરરાષ્ટ્રીય મુસાફરી ક્યારેક દેશમાં વિદેશી કેસ દાખલ કરી શકે છે.”

ડોક્ટરોએ જણાવ્યું હતું કે કોવિડ-૧૯ પછી ભારતે તેની રોગ દેખરેખ પ્રણાલી અને એરપોર્ટ સ્ક્રીનીંગ પ્રણાલીમાં નોંધપાત્ર સુધારો કર્યો છે, જેના કારણે કોઈપણ શંકાસ્પદ કેસ સામે તેની તૈયારીમાં વધારો થયો છે. હવે, આપણું ધ્યાન ભય પર નહીં, પરંતુ જાગૃતિ પર હોવું જોઈએ.

શું સાવચેતી રાખવી જોઈએ?

સ્થાનિક વિસ્તારો ધરાવતા આફ્રિકન દેશોમાં પ્રવાસીઓએ તાવ, રક્તસ્રાવ અથવા ગંભીર લક્ષણો ધરાવતા કોઈપણ વ્યક્તિ સાથે નજીકના સંપર્કથી દૂર રહેવું જોઈએ. “શરીરના પ્રવાહીને સ્પર્શ કરવાનું અને ચામાચીડિયા અને વાંદરાઓ સહિતના મૃત પ્રાણીઓ સાથે સંપર્ક કરવાનું ટાળવું પણ જરૂરી છે, જે આ વાયરસના મહત્વપૂર્ણ વાહક તરીકે જાણીતા છે.”

હાથ સ્વચ્છ રાખવા એ સૌથી સરળ અને અસરકારક નિવારક પગલાં પૈકી એક છે. “આરોગ્ય કર્મચારીઓએ કડક ચેપ નિયંત્રણ પદ્ધતિઓનું પાલન કરવાનું ચાલુ રાખવું જોઈએ અને જરૂર પડે ત્યારે રક્ષણાત્મક ઉપકરણો (જેમ કે પીપીઈ કીટ) નો ઉપયોગ કરવો જોઈએ.”

ભારતીય જનતા માટે, માસ્ક પહેરવાની, ગભરાવાની ખરીદી કરવાની કે મુસાફરી વિશે ચિંતા કરવાની કોઈ જરૂર નથી. વધુ સમજદાર અભિગમ એ છે કે સોશિયલ મીડિયા પર ફેલાતી ખોટી માહિતી ટાળવી અને વિશ્વસનીય આરોગ્ય સમાચાર દ્વારા માહિતગાર રહેવું.