કરવા ચોથ ક્યારે છે? -

સુહાગન સ્ત્રીઓ માટે કરવા ચોથનું વ્રત અત્યંત પવિત્ર અને વિશેષ મહત્ત્વ ધરાવે છે. આ દિવસે મહિલાઓ પોતાના પતિના દીર્ઘાયુ, ઉત્તમ સ્વાસ્થ્ય અને સુખી દંપતી જીવનની કામના સાથે નિર્જળા વ્રત રાખે છે. હિન્દુ પંચાંગ અનુસાર, દર વર્ષે કાર્તિક માસના કૃષ્ણ પક્ષની ચતુર્થી તિથિએ આ વ્રત કરવામાં આવે છે. આ દિવસે સ્ત્રીઓ સૂર્યોદયથી લઈને રાત્રે ચંદ્રદર્શન સુધી અન્ન અને જળનો ત્યાગ કરે છે. સાંજે વિધિવત પૂજા-અર્ચના કર્યા બાદ આકાશમાં ચાંદ ખીલતાં જ તેને અર્ધ્ય અર્પણ કરીને પતિના હાથે જળપાન કરી પોતાના વ્રતના પારણાં કરે છે.

કરવા ચોથ ૨૦૨૬ તારીખ અને તિથિ ગણતરી

વર્ષ ૨૦૨૬ માં કરવા ચોથનું પાવન વ્રત ૨૯ ઓક્ટોબર, ગુરુવારના રોજ રાખવામાં આવશે.

પંચાંગ મુજબ, ચતુર્થી તિથિની શરૂઆત ૨૯ ઓક્ટોબરના રોજ મોડી રાત્રે ૦૧:૦૬ વાગ્યે થશે અને આ તિથિ ૨૯ ઓક્ટોબરના રોજ જ રાત્રે ૧૦:૦૯ વાગ્યે પૂર્ણ થશે. ઉદયાતિથિ અને વ્રતની માન્યતા અનુસાર ૨૯ ઓક્ટોબરના રોજ જ આ પર્વની ઉજવણી કરવામાં આવશે.

પૂજાનું શુભ મુહૂર્ત અને ચંદ્રાદયનો સમય

કરવા ચોથની સાંજની પૂજા માટેનું શુભ મુહૂર્ત ૨૯ ઓક્ટોબર ૨૦૨૬ ના રોજ સાંજે ૦૫:૩૮ વાગ્યાથી લઈને સાંજે ૦૬:૫૬ વાગ્યા સુધી રહેશે. વ્રત કરનાર મહિલાઓને પૂજા વિધિ સંપન્ન કરવા માટે કુલ ૧ કલાક અને ૧૮ મિનિટનો શ્રેષ્ઠ સમય મળશે.

કરવા ચોથના વ્રતમાં ચંદ્રદેવના દર્શનનું સવિશેષ મહત્ત્વ છે. દિલ્હી અને તેની આસપાસના વિસ્તારોમાં ૨૯ ઓક્ટોબર ૨૦૨૬ ની રાત્રે આશરે ૦૮:૧૭ વાગ્યે ચંદ્રાદય થવાની સંભાવના છે. જોકે, અલગ-અલગ શહેરોમાં સ્થાનિક ભૌગોલિક સ્થિતિ અનુસાર ચાંદ નીકળવાના સમયમાં થોડો ફેરફાર હોઈ શકે છે, તેથી વ્રતી મહિલાઓએ પોતાના શહેરના સ્થાનિક સમય પ્રમાણે ચંદ્ર દર્શન કરવા.

કરવા ચોથની સરળ અને વિધિવત પૂજા પદ્ધતિ

૧. સરગી અને સંકલ્પ: વ્રતના દિવસે સવારે સૂર્યોદય પહેલાં ઊઠીને સ્નાન કરી વ્રતનો સંકલ્પ લો અને સાસુ દ્વારા આપેલી ‘સરગી’નું સેવન કરો. સૂર્યોદય થયા બાદ દિવસભર જળ કે અન્ન ગ્રહણ ન કરો.

૨. પૂજાની તૈયારી: સાંજના સમયે પૂજા સ્થાનને સ્વચ્છ કરી માટીની ચોકી પર શિવપરિવાર (ભગવાન શિવ, માતા પાર્વતી, ગણેશજી અને કાર્તિકેયજી) ની સ્થાપના કરો.

૩. સોળ શૃંગાર અને કથા: આ દિવસે મહિલાઓએ સોળ શૃંગાર સજીને, મહેંદી મૂકીને નવાં વસ્ત્રો ધારણ કરવાં જોઈએ. પૂજા સ્થાન પર ઘીનો દીવો પ્રગટાવીને કરવા ચોથની વ્રત કથા સાંભળો અથવા વાંચો.

૪. અર્ધ્ય અને પારણાં: ચાંદ નીકળ્યા બાદ છાબડી કે ચાળણીમાંથી ચંદ્રદેવના દર્શન કરો અને તેમને અર્ધ્ય અર્પણ કરો. ત્યારબાદ તે જ ચાળણીમાંથી પતિનો ચહેરો જોઈને તેમના ચરણ સ્પર્શ કરી આશીર્વાદ લો. અંતમાં પતિના હાથે જળ પીને વ્રત પૂર્ણ કરો.

ચંદ્રને અર્ધ્ય આપવાનું ધાર્મિક મહત્ત્વ

શાસ્ત્રો અનુસાર ચંદ્રમાને શીતળતા, મન અને પ્રેમનો કારક માનવામાં આવે છે. માતા પાર્વતી અખંડ સૌભાગ્યના પ્રતીક છે. આ દિવસે પૂજા કરવાથી પતિ-પત્ની વચ્ચેનો પ્રેમ, વિશ્વાસ અને સમર્પણ વધુ મજબૂત બને છે. પરિવારમાં સુખ-સમૃદ્ધિનો વાસ થાય છે અને દંપતી જીવનના તમામ કષ્ટો દૂર થાય છે.